การดูแลบริบาลสตรีหลังคลอดด้วยวิธีแบบโบราณและสมุนไพร

การดูแลสุขภาพมารดาหลังคลอดจะมีด้วยกันหลายวิธีการที่เราจะประคบสมุนไพรหลังคลอดเราต้องเรียนนวดก่อน เช่น การอยู่ไฟ การประคบสมุนไพรและการอบสมุนไพรและอีกวิธีหนึ่งที่สำคัญก็คือการอยู่ไฟเพราะโบราณเชื่อว่าในระยะหลังคลอดใหม่ๆทั้งทารกและมารดาอาจเกิดอันตรายได้ง่าย จึงให้มารดาหลังคลอดอยู่ไฟ เชื่อว่าความร้อนเป็นสิ่งบริสุทธิ์สามารถเผาผลาญสิ่งที่เป็นโทษได้  การอยู่ไฟจะช่วยให้เลือดลมของมารดาหลังคลอด ช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น ลดการเกร็งและปวดเมื่อยของกล้ามเนื้อ ช่วยให้แผลฝีเย็บหายเร็ว ช่วยลดอาการปวดที่เกิดจากการหดรัดตัวของมดลูกและอาการเจ็บปวดจากการคัดเต้านมอีกทั้งยังช่วยเพิ่มความอบอุ่นให้แก่ร่างกายได้เป็นอย่างดีและโบราณเรียกช่วงในการอยู่ไฟว่าเขตเรือนไฟ   เพราะหญิงไทยสมัยโบราณจะนิยมอยู่ไฟ 7 วันหลังคลอดท้องแรกแต่หลังจากคลอดท้องที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 อาจจะอยู่ไฟนานขึ้นประมาณ 8 ถึง 20 วันทั้งนี้เนื่องมาจากระยะเวลาของการอยู่ไฟจำนวนวัน นิยมเป็นเลขคี่เพราะถือเป็นเลขสิริมงคลกับมารดาหลังคลอด หลังคลอด 2-3 วันจะมีน้ำเหลืองออกจากแผลโรคซึ่งโบราณจะเรียกว่าน้ำคาวปลาเพราะจะมีกลิ่นคาวจัดเมื่อน้ำคาวปลาออกมากราว 10 วันหลังจากนั้นก็จะลดน้อยลงเรื่อยๆจนเมื่อแผลแรกหายก็หยุดไปบางคนอาจ มีน้ำคาวปลานานถึง 1 เดือนเลยก็มี

ดังนั้นการกินยาขับน้ำคาวปลาและยาระบายเพื่อขับล้างเอาของเสียออกหลังจากคลอดบุตร และในหลักวิชาเกี่ยวกับการผดุงครรภ์แพทย์แผนไทยแนะนำว่ามารดาหลังคลอดนั้นควรอาบน้ำสมุนไพรหรืออบสมุนไพรควบคู่กันไปด้วยเพื่อให้ร่างกายสะอาดสดชื่น  สำหรับการอบสมุนไพรหลังคลอดตามภูมิปัญญาไทยอีกวิธีหนึ่งที่ใช้กับสตรีหลังคลอดลูกหลังจากการประคบสมุนไพรแล้วยังไม่ใช้คู่กับการนวดแผนไทย